Door Robin Dessing

De meeste homo’s komen rond hun vijftiende achter de ‘waarheid’ en houden dit angstvallig geheim tot ze zelfstandig wonen. Tenminste, zo zag tot voor kort het geijkte patroon eruit. Internet biedt jonge homoseksuelen de uitgelezen kans anoniem ‘lotgenoten’ te vinden en afspraakjes te maken. Deze nieuwe generatie heeft eerder seksuele contacten, gaat eerder uit in de homohoreca en beleeft eerder de coming out.

Coming out

,,Ik had een jongen in de klas die zei homo te zijn. Door zijn eerlijkheid was hij het pispaaltje van de klas, wat er voor zorgde dat hij van school ging. Ondanks dat ik diep van binnen wist dat ik ook zo was, wilde ik absoluut niets van hem afweten”, zegt Martijn (25) die zonder internet ,,waarschijnlijk nog steeds in de kast zat”. Nachtenlang surfte hij naar homosites, communities en chatboxen en kwam zo in contact met jongens die hetzelfde meemaakten. ,,Als internet eerder beschikbaar was, had ik mijn coming out waarschijnlijk ook op jongere leeftijd. Je loopt namelijk geen enkel risico dat iemand in je naaste omgeving er achter komt. Dat klinkt misschien paranoia, maar bedenk hierbij dat het mijn grootste geheim ooit was. Dat wilde ik zelf vertellen, en pas als ik er zelf aan toe was.”

Ron (20), student op de HTS, was zeventien toen hij het zijn ouders vertelde, na een internetdate met een jongen. ,,Ik twijfelde al heel lang. Op een avond stelde ik mijn beste vriend de vraag of hij dacht dat ik A. hetero, B. homo of C. bi was. Hij twijfelde even maar zei toen: ‘sorry, ik denk dat het C is.’ Toen sloeg de knop om. Ik begon vreselijk te huilen en vertelde dat hij ongelijk had. Het is B.” In 1998 ontdekte Ron het internet. ,,Wat was het opeens makkelijk om contacten te leggen. Ik zette al snel mijn eerste contactadvertentie op de site van tijdschrift Expreszo. Dagelijks ontving ik minstens tien berichten. Ik kon mijn verhaal nu voldoende kwijt en merkte dat ik zeker niet de enige was die problemen had met zijn coming out. Ik voelde me niet meer alleen.”

Schijntolerantie

Ron en Martijn zijn zeker niet de enigen die op internet steun zoeken. Wie de vele sites bezoekt over het onderwerp ontkomt niet aan de overvolle chatboxen en advertenties waarin jongeren op zoek zijn naar ‘vriendschap of meer’. Hoofdredacteur Caspar Pisters van het enige homojongerenblad dat Nederland rijk is, de Expreszo, legt uit waarom de coming out toch zo moeilijk is in een tolerant land zoals Nederland. ,,Op veel middelbare scholen is van die tolerantie niet bijster veel te merken”, zegt hij. ,,Er zijn maar heel weinig jongeren die openlijk voor hun homoseksualiteit uit durven te komen. Over het algemeen willen ze in hun puberteit niet al te veel afwijken van leeftijdgenoten. Meer informatie dan de beelden die via de media binnenkomen, krijgen ze niet. Die beelden worden helaas beheerst door clichés: de leernicht en de travestiet”, aldus Pisters.

Ron ondervond die zogenaamde tolerantie in de praktijk. Hij zette zijn coming out verhaal online (www.comeout.nl) en trad op in het tv-programma Fast Forward van de IKON. ,,Omdat het nog niet bekend was op school zette ik tijdens de opnamen een pet en zonnebril op om niet herkend te worden.” Die vermomming hielp hem echter niet. ,,Enkele klasgenoten herkenden mij en de volgende dag wist de hele school het: Ron is homo. Het verhaal op mijn homepage werd uitgeprint en in verneukte versie voorgelezen in de klas. De roddel ging dat ik het met een leraar deed en ’s avonds kreeg ik een mailtje waarin iemand me bedreigde met de dood.”

Anoniem en veilig

Voor pesterijen, intimidaties en dreigementen hoef je op internet niet bang te zijn. ,,Wat dat betreft is het een supermedium”, zegt Pisters. ,,Het stelt hojo’s (homojongeren red.) in staat anoniem op zoek te gaan naar antwoorden op hun vragen. Door het contact met ‘lotgenoten’ kunnen ze het ‘alleen op de wereld’ gevoel van zich afschudden. Voorheen was je aangewezen op wat gortdroge boeken in de bibliotheek of, als je genoeg lef had, een vertrouwenspersoon. Nu hoef je bijvoorbeeld maar naar expreszo.nl te surfen en er gaat een wereld voor je open”, aldus Pisters.

Door de snel gelegde digitale contacten en het uitwisselen van verhalen, ontstaat al snel een band. Daarom blijft het vaak niet bij enkel mailen of chatten. Een afspraakje is zo gemaakt. Maar dit verloopt niet altijd even vlekkeloos. Want waar anonimiteit op internet nog een zegen is, kan het een vloek zijn bij het afspreken van een date.

Kaal met hangbuik

,,Eigenlijk is het heel vreemd”, zegt Martijn. ,,Normaal gesproken leer je iemand kennen in de volgorde ‘zien – praatje maken – beter leren kennen – vriendschap opbouwen en dan persoonlijke dingen vertellen’. Op internet is het precies andersom. Het is raar als je eindelijk de jongen ziet waarmee je al zo lang mailt. Zo’n situatie maakt kwetsbaar en dat is best eng. Mijn eerste contact met iemand ontstond via een advertentie op zo’n datingsite. Ik reageerde daarop en ongeveer een maand lang mailden we elkaar uitvoerig. Hij was wel twee jaar jonger dan ik, maar we zaten in dezelfde situatie. We besloten iets af te spreken.”

De afspraak verliep goed. Martijn: ,,Stomme ik werd natuurlijk meteen verliefd en we kregen een relatie. Met hem ging ik ook naar mijn eerste gay-party. Een grote stap, want beiden hadden we nog nooit zoiets bezocht. Uiteindelijk mislukte die relatie maar we bleven hele goede vrienden. Daarna ging ik vaker daten: in totaal ontmoette ik zo’n tien internetvrienden in het echt. Het waren gelukkig allemaal jongens van mijn leeftijd. Die beste vriend heeft wel slechte ervaringen. Zo sprak hij af met iemand van wie hij dacht dat die net zo oud was. Maar toen hij hem uiteindelijk ontmoette was het een kerel van 47: kaal met hangbuik. Veel oudere mannen proberen op deze manier jong vlees aan de haak te slaan. Walgelijk eigenlijk.”

,,Iedereen is tegenwoordig fake”, vult Ron aan. ,,Drie jaar terug was lang niet iedereen op het web zo op sex uit als nu. Je kon nog leuk chatten en mailen en echt verhalen uitwisselen. Ik kreeg toen in twee dagen tijd 80 reacties op mijn site, iets wat nu niet meer gebeurt. Hoewel ik redelijk vaak ging daten, viel het meestal tegen. Maar dankzij een afspraakje leerde ik wel mijn huidige vriend kennen.”

Jong en aandacht

Nick Post (21), student industriële vormgeving, heeft vanaf zijn zestiende ongeveer twintig keer gedate met behulp van chatboxen en advertenties. ,,Waarvan misschien twee keer leuk was. Ik was in die tijd de jongste op het nog nieuwe internet. Leeftijdgenoten kon ik moeilijk vinden op internet. Nu zijn veel meer jongeren actief en is de leeftijd lager.” Hij denkt ook dat het niet verstandig is voor 15-jarigen om al te daten. ,,Mensen rond hun achttiende zijn weerbaarder. Wanneer je als vijftienjarige al uitgaat en date krijg je veel nare ervaringen te verwerken. En dan moet je wel sterk in je schoenen staan.” Zelf heeft hij er geen spijt van. ,,Het ging ook niet per se om sex. Ik wilde op die leeftijd gewoon aandacht.” Nick vertelde het zijn ouders toen hij dertien was. Een voorheen bijzonder jonge leeftijd om je coming out te hebben.

Die jonge leeftijd is nu echter geen uitzondering meer, zegt Caspar Pisters. ,,Ik merk dat waar een dertien of veertienjarige vroeger hoge uitzondering was, Expreszo nu vaker brieven krijgt van jongens en meiden van die leeftijd. Dit geeft mij het idee dat de gemiddelde leeftijd waarop jongeren hun coming out doen steeds lager wordt.”

Nieuwe internetgeneratie

De eerdere coming out op jonge leeftijd kan een teken zijn dat de nieuwe generatie sneller de weg weet te vinden naar speciale homo-chatboxen en communities. Martijn beaamt dit: ,,Het moment dat ik over mijn coming out ging nadenken was mijn eerste impuls ‘internet’. Ik had eerlijk gezegd geen idee wat het COC nou eigenlijk precies doet. Daar ben ik ook allemaal via internet achter gekomen. Ik denk ook niet dat ik in mijn eentje naar andere homo-uitgaansgelegenheden was gegaan. De eerste keer dat ik dat deed, stond ik letterlijk te trillen van de zenuwen.”

Hoewel concreet cijfermateriaal ontbreekt en nog geen echt onderzoek is gedaan naar het verband tussen een vroegere coming out en internet, kan voorzichtig verondersteld worden dat steeds meer homojongeren elkaar vinden op internet. Want ondanks de fakers en dramatische dates, blijft het een ideaal medium om angst- en schaamtegevoelens weg te nemen

Ron: ,,Tegenwoordig loop ik door de stad en kan helemaal mezelf zijn. Ik krijg er nieuwe vrienden bij, zowel hetero’s als homo’s. Spijt van mijn totale coming out heb ik dus absoluut niet. En ik ben blij dat ik niet te lang wachtte. Hoewel je je coming out naar vrienden, familie en school toch zelf moet doen, heeft internet me wel bij de acceptatie geholpen. Ik voelde me niet meer de enige en zag homoseksualiteit niet langer als een stelletje nichten in boten, varend door de grachten van Amsterdam.”

Om privacyredenen zijn de namen van Martijn en Ron gefingeerd.