|
Het onderzoeksrapport 'de heteroseksuele school' verwees vorig jaar dat leerlingen van de middelbare school weinig genuanceerd denken over homoseksualiteit. De vanzelfsprekende norm binnen de school is nog altijd heteroseksualiteit. Ter illustratie publiceert Pink een serie over de ervaringen van (ex)leerlingen. In deel 4 klapt Ron uit de school.
Gedicht
Ron, nu zeventien jaar oud en bijna klaar met de havo, zat in
groep vijf van de basis school toen hij al besefte dat er iets
was wat hem onderscheidde van andere kinderen. Het moet zo rond
zijn achtste zijn geweest. Ron, geboren en getogen bij Roermond,
was ánders. 'Ik hoorde niet echt bij de groep. Ik had ook
meer vriendinnetjes dan vriendjes.' Op die prille leeftijd had
het beestje echter nog geen naam. De eerste keer dat Rons afwijkende
gedrag - door anderen - aan homoseksualiteit werd gekoppeld, was
twee jaar later. 'In groep zeven had ik een heel goeie vriend.
Toen schold iemand me uit voor "homo". Huilend kwam
ik toen thuis en vroeg aan mijn moeder: "wat is een homo?"
Mijn moeder zei toen dat homo's mannen zijn die van elkaar houden.'
Het duurde echter nog een paar jaar voor dat er stukjes op hun
plaats begonnen te vallen. Aan het begin van zijn middelbare-schoolopleiding,
aan de scholengemeenschap B.C. Schöndeln in Roermond, speelde
het begrip homoseksualiteit nog geen rol in Rons denkwereld. Toch
moeten er, denkt Ron zelf ook, wel onderbewuste processen aan
de gang zijn geweest. Ruim voordat hij uit de kast kwam, schreef
hij een gedicht, waarmee hij nog de eerste prijs won bij een gedichtenwedstrijd
van zijn school. Het gedicht, getiteld: Dat Ben Ik Niet, omschrijft
achteraf bezien bijna griezelig accuraat het proces dat zich aan
het voltrekken was. Het vormde een opmaat naar wat volgen zou:
Dat ben ik niet
Zie me hier staan, 'k schaam me kapot
Was dat nou nodig om te doen?
Ik draai me om
Ik voel me warm, mijn hoofd wordt rood
Ik zie ze lachen om me heen
Ik draai me om
De deur is dicht, zoals normaal
Ik wil graag weg, wel nu meteen
Ik draai me om
Ik word heel moe, ik sta alleen
Met z'n allen tegen een
Ik draai me om
Ik verschuil me voor mezelf
Hulpeloos, helemaal verloren
Ik draai me om
Nutteloos met het gevoel
Om nergens bij te boren
Ik voel me stom
Dat ben ik niet
De hulpeloze gevoelens, het beseffen van het anders-zijn, ze leidden
enige tijd een sluimerend bestaan. Dat veranderde echter op slag
in maart 1998. Tijdens een logeerpartij met een goede vriend ontstond
een emotioneel gesprek, en het hoge woord kwam eruit: Ron besefte
dat hij homoseksueel was, en wilde en kon er niet meer omheen.
Hij vertelde het aan enkele goede vrienden.
homoseksualiteit bestaat hier niet
Hoe was de sfeer rond homoseksualiteit in de tussentijd op school?
Kwam het onderwerp wel eens ter sprake, informeel of als leeronderdeel?
Ron: 'Het kwam nooit aan bod. Er werd lacherig over gedaan. Ik
kende ook helemaal geen homo's, dus ik dacht wel eens: homoseksualiteit
bestaat hier in Limburg helemaal niet.' Het onderwerp werd één
keer kort aangestipt bij biologie. Ron denkt overigens niet dat
het veel uitgemaakt zou hebben als er meer aan voorlichting was
gedaan. Hij vreest zelfs dat zoiets averechts had kunnen uitwerken,
dat jongens die afwijkend zijn alleen maar eerder met de vinger
zouden zijn nagewezen. Wat ook een rol speelt is het feit dat
de klas waarin Ron de laatste jaren zit, een jongensklas is. Er
is maar één meisje onder de ruim twintig leerlingen.
Mede hierdoor heeft er altijd een machosfeertje geheerst, waarin
geen ruimte leek te zijn voor openlijke homoseksualiteit. Ron
had wel een homepage op het internet, waarin zijn homoseksualiteit
uitgebreid aan bod komt, maar niemand van school leek daar notitie
van te hebben genomen. Tot voor zeer kort wist dan ook alleen
een handjevol goede vriendenvan Rons geaardheid. 'Ik had ze gevraagd:
moet ik het op school vertellen?' Het advies van de vrienden was
eensluidend. 'Ze zeiden: niet ervoor uitkomen, want je wordt voor
gek gezet en uitgelachen. Dus ik heb beslist er niet voor uit
te komen. Dat wilde ik niet.' Toch werd Ron begin april wel geout,
tegen zijn zin in, en sindsdien weet bijna iedereen op zijn school
dat hij homo is.
wie zapt die ziet wat
Hoewel hij tot voor kort nog niet voor iedereen in zijn omgeving
uit de kast was, heeft Ron de behoefte zijn homoseksualiteit uitte
dragen. Ruim een maand geleden deed Ron daarom mee aan een uitzending
van IKON's Fast Forward (zie PINK 4 / 1999: "Ik ga niet bij
Paul de Leeuw zitten!"). In dat jongerenprogramma vertelde
Ron over zijn homoseksualiteit. Hij was bij de IKON terechtgekomen
via Expreszo's Casting-bureau. Omdat veel mensen nog niet van
zijn geaardheid wisten, en men er ook op zijn school onkundig
van was, had Ron zich voor de opnamen laten vermommen. Dit bleek
echter niet afdoende. 'Iemand van mijn school heeft zitten zappen,
en heeft mijn stem herkend. Toen zijn ze meteen op het internet
gaan zoeken, op mijn homepage gaan kijken, en toen wist de hele
school het.'
dreigmailtje
De dag na de tv-uitzending had Ron een facultatieve les, en zat
thuis. Een vriend belde hem 's middags al op om hem te waarschuwen
wat er gebeurd was. 'In VWO-5 waren het kinderachtige taferelen.
Stukken van mijn homepage werden op school uitgeprint, en dan
hadden ze het over "Rons homopage". Toen is de lerares
Engels in het geweer gekomen, die nam ze flink onder handen.'
Maar dat was niet alles. Die avond nog arriveerde er bij Ron thuis
een dreigmailtje: (...) OVERAL GA IK VERHALEN VAN JOU OPHANGEN
HOE JE HET HEBT GEDAAN MET EEN LERAAR (...) DOOD AAN DE HOMO'S!!!!!!!!!!
( ). Het was gericht aan een "smerig ventje", die ze
wel eens zouden afmaken, en die het niet moest aanleggen met leraren.
Want dat gerucht bleek al daags na de IKON-uitzending de ronde
te doen: Ron zou iets hebben met een docent. Deze verhalen bereikten
hem via vrienden. De volgende dag ging Ron, met lood in de schoenen,
toch naar school, gewapend met videoband. Hij sprak een uur lang
met de afdelingscoördinatrice, die hem verzekerde dat het
e-mailbericht niet zou worden getolereerd. Vervolgens keken de
coördinatrice, Ron en de leerlingen die bij de facultatieve
les waren, naar de opname van Fast Forward. Leerlingen bleken
onder de indruk. Het enige meisje uit de klas kwam als eerste
naar Ron om hem te zeggen hoe moedig ze hem vond.
enkele dagen later
Ron en een gedreven klassenleraar hebben de Fast-Forward-band
inmiddels zo'n vier keer laten zien aan verscheidene groepjes
leerlingen. 'De klassenleraar vond het maatschappelijk erg relevant,
en wilde de band graag aan verschillende groepen laten zien.'
Op een enkeling na reageerde iedereen positief, en medeleerlingen
bleken erg onder de indruk te zijn. 'Vaak kwamen ze lawaaierig
en druk de klas in, en gingen ze stil weg na het zien van de video.'
Is alles dan nu als een blad aan een boom omgeslagen? 'Er wordt
wel gescholden en geroddeld. Dan hoor ik achter mijn rug: "dat
is die flikker."' Maar de positieve reacties zijn verre in
de meerderheid. Ron blijkt pionierswerk te hebben verricht. 'Er
is al een jongen naar me toegekomen die me heeft verteld dat hij
biseksueel is. Dat weet verder nog niemand.' En niet alle positieve
bedoelde reacties hebben Rons instemming. 'Iemand kwam naar me
toe en zei: "het is jouw keuze." (om homo te zijn, red.)
Daarmee ben ik het niet eens. Dat is niet mijn keuze, zo ben ik
geboren. Het is mijn keuze dat ik ervoor uitkom. 'Maar al met
al is er erg veel veranderd. 'Vroeger dacht ik: zo ben ik niet.
Nu ben ik al veel dichter bij wie ik wil zijn.'
internet
De computer en vooral het internet hebben veel voor Ron betekend.
Mede omdat hij dyslectisch is, is Ron sterk visueel ingesteld.
Hij heeft altijd goed met computers overweg gekund. Via de moderne
communicatietechnieken zoals het chatten over het internet, leerde
Ron de eerste andere homo's kennen. Zo ontmoette hij ook zijn
eerste vriendje. Zijn homepage leidde mede tot zijn voortijdige
outing. En in plaats van op papier, kwam hier een dreigbrief in
elektronische vorm binnen, in bits en bytes. Rons coming-outverhaal
is van alle tijden en tegelijkertijd helemaal van deze tijd. De
computertendens zet zich overigens voort. Ron is van plan na zijn
havo-opleiding, die hij deze lente hoopt af te ronden, naar de
HTS in Eindhoven te gaan, voor de opleiding Informatica. Via het
internet kent hij er al twee jongens die ook homo zijn. Hij wil
er ook op kamers gaan wonen, en een heel nieuw leven beginnen.
(In overleg met Ron heeft de redactie besloten zijn achternaam
en woonplaats niet te vermelden.)
|
jaargang 19 nummer 5